6 chiến lược để bản thảo của bạn hoàn thành đúng thời hạn

 

Sau khi đã có một dàn ý khá ổn và chi tiết, người viết bắt tay vào giai đoạn khó khăn hơn rất nhiều: Viết.

Rất nhiều người nhầm tưởng đây là giai đoạn dễ nhất. Vì so với lập dàn ý hay biên tập, viết là việc họ làm thường xuyên hơn. Thực tế, đây lại là giai đoạn kéo dài và dễ bỏ cuộc nhất. Người viết thường:

Vừa viết, vừa chỉnh sửa

Vừa triển khai ý, vừa lo câu chữ chưa hay

Vừa cố giữ mạch viết, vừa bị kéo đi bởi thông báo điện thoại, mạng xã hội, những việc vụn vặt trong ngày

 

Khi đầu óc liên tục bị ngắt quãng như vậy, việc viết không còn là một dòng chảy nữa. Nó trở thành một trạng thái luôn phải bắt đầu lại khiến ý tưởng thì bay biến, sự dằn vặt thì quay đi quay lại.

 

Nếu bạn đang trong giai đoạn này, mình có thể gợi ý cho bạn 6 chiến lược để việc viết được suôn sẻ hơn:

 

1. Bạn không thiếu thời gian đến vậy đâu, điều bạn thiếu là thời gian tập trung thực sự

Rất nhiều người nói với mình rằng họ không có thời gian viết. Cuộc sống của người trưởng thành luôn có cả tá việc quan trọng cần giải quyết: công việc chính, thời gian cho gia đình… Nhưng khi nhìn kĩ hơn, vấn đề thường không nằm ở số giờ họ có, mà nằm ở chất lượng tập trung trong khoảng thời gian đó. Bạn có thể ngồi trước máy tính hai tiếng nhưng liên tục chuyển qua lại giữa viết, tra cứu, đọc tin nhắn, kiểm tra email và chỉnh sửa từng câu vừa viết xong. Kết quả là bạn vẫn rất mệt, nhưng bản thảo gần như không tiến thêm được bao nhiêu.

Viết là một công việc cần sự liền mạch về suy nghĩ. Chỉ cần bị ngắt vài lần, bạn sẽ mất rất nhiều thời gian để quay lại đúng “dòng chảy” trước đó. Đó là lý do nhiều người cảm thấy “mới viết được một chút đã hết buổi”.

Mình thường khuyên các tác giả thử tạo một khoảng thời gian cố định trong ngày để viết. Không cần quá dài, chỉ khoảng 30-45 phút. Nhưng trong khoảng thời gian đó, bạn chỉ làm đúng một việc: Viết. Tắt thông báo. Để điện thoại ở xa. Không truy cập Internet. Ban đầu bạn sẽ thấy hơi khó chịu, mình hiểu. Cảm giác sợ bị bỏ lỡ khiến bạn cứ muốn kiểm tra Facebook liên tục. Nhưng sau vài buổi, bạn sẽ nhận ra tốc độ viết của mình thay đổi rất rõ.

 

2. Thực hành kĩ thuật viết nhanh

Với những người chưa quen với việc viết liên tục 30 phút, có một kĩ thuật khá hiệu quả mà mình thường gợi ý cho học viên: word sprint – viết nhanh trong một khoảng thời gian ngắn mà không dừng lại chỉnh sửa. Ví dụ, đặt đồng hồ 5 đến 10 phút và viết liên tục không xóa cho đến khi hết giờ.

Thời gian gấp rút sẽ buộc bạn tuân thủ luật: Không quay lại sửa câu trước. Không nghĩ quá lâu về cách diễn đạt. Mục tiêu duy nhất là viết hết ra mọi thứ trong đầu như một vận động viên chạy cự li ngắn bung hết tiềm năng. Điều thú vị là nhiều người sau khi thử mới nhận ra: họ thực sự có nhiều điều để viết hơn mình tưởng. Chỉ là trước đó, họ tự chặn mình lại quá sớm.

Chiến lược này lý tưởng cho những người khó tìm được khoảng thời gian dài để viết trong ngày. Hoặc dùng để duy trì việc viết trong những ngày không thuận lợi, nhiều năng lượng xấu… Viết nhanh 10-15 phút vào buổi sáng và buổi tối sẽ giúp bạn tiến bộ đáng kể với bản thảo của mình. Năng nhặt thì chặt bị mà.

 

 

3. Phương pháp quản lý thời gian Pomodoro

Pomodoro là một phương pháp quản lý thời gian có thể được sử dụng để viết hiệu quả hơn. Quy tắc rất đơn giản: Mỗi phiên viết liên tục trong 25 phút, sau đó nghỉ 5-10 phút. Sau bốn phiên viết 25 phút, bạn có thể nghỉ dài hơn từ 20 đến 30 phút. Lặp lại quy trình.

Não bộ của chúng ta phản ứng tốt hơn với những mục tiêu gần và cụ thể. Đó cũng là lý do phương pháp Pomodoro hoạt động hiệu quả với nhiều người viết. Bạn chỉ cần tập trung viết trong 25 phút, sau đó nghỉ ngắn rồi quay lại. Khi thời gian được chia nhỏ, việc trở nên nhẹ hơn rất nhiều.

Điều quan trọng ở đây không phải là ép bản thân làm việc liên tục nhiều giờ. Mà là tạo ra một nhịp viết đều đặn mà bạn có thể duy trì lâu dài. Bạn có thể áp dụng phương pháp này cho những ngày nhiều thời gian hơn, nhiều năng lượng tích cực hơn, nhiều ý tưởng muốn viết ra hơn.

 

4. Bỏ qua những chỗ chưa hoàn hảo

Mình từng thấy rất nhiều tác giả mất hàng giờ chỉ để tìm đúng một từ hoặc cố giải quyết một đoạn chưa biết triển khai ra sao. Họ loanh quanh mãi ở một điểm khiến toàn bộ mạch viết phía sau cũng bị dừng lại.

Nếu bạn muốn đi nhanh hơn, hãy học cách tạm thời bỏ qua những chỗ chưa giải quyết được. Trong quá trình viết, mình thường để lại những ghi chú rất ngắn và được tô màu nổi bật như: “Cần ví dụ ở đây” hoặc “Mình muốn dùng một từ hay hơn”. Điều đó giúp mình tiếp tục giữ mạch thay vì làm chậm nhịp toàn bộ quá trình chỉ vì một chi tiết nhỏ.

Nhiều người nghĩ viết nhanh là phải nghĩ thật nhanh. Nhưng thực ra, viết nhanh chủ yếu là khả năng không bị mắc kẹt quá lâu ở một điểm chưa hoàn hảo.

 

5. Món quà nhỏ mỗi ngày cho người hoàn thành nhiệm vụ

Bạn cho rằng bạn chỉ xứng đáng được tưởng thưởng khi hoàn thành 50 nghìn chữ bản nháp? Không không! Mặc dù điều đó rất có ý nghĩa nhưng nó quá xa vời với phần lớn người đang viết bản nháp đầu tiên. Viết sách là một quá trình dài và liên tục đòi hỏi sự tỉ mỉ, tận tụy, đủ thứ ý tưởng và tinh túy. Nếu không có những phần thưởng nho nhỏ tạo động lực, não bạn sẽ đình công đấy.

Các nghiên cứu cho thấy rằng để theo đuổi các mục tiêu dài hạn, chúng ta cần đặt ra những mục tiêu nhỏ hơn, khả thi hơn cho bản thân. Mỗi khi chúng ta thành công trong việc đạt được một mục tiêu, dù nhỏ đến đâu, bộ não sẽ thưởng cho chúng ta dopamine và động lực để tiếp tục (ngay cả với bộ não của người mắc chứng ADHD).

Là một người viết hướng đến sự chuyên nghiệp, bạn không chỉ cần một kế hoạch viết chi tiết cho từng ngày, mà còn cần lên kế hoạch cho những phần thưởng hấp dẫn đi kèm. Ví dụ: Nếu bạn thực hành được 15 phút viết mỗi ngày, liên tục trong 5 ngày, hãy thưởng cho mình 2 ngày cuối tuần đọc sách; Nếu hôm nay bạn viết liên tục được 500 chữ, hãy cho bản thân 30 phút nhâm nhi cà phê bên cửa sổ và không làm gì nữa cả.

 

Ghi nhận bản thân từng ngày là cách tốt nhất để giữ động lực viết.

 

6. Sử dụng các phần mềm chuyển ghi âm thành văn bản

Có rất nhiều ngày bận rộn, chúng ta thực sự không có thời gian để ngồi xuống, mở máy tính lên, đọc lại một chút đoạn ngày hôm qua viết và viết tiếp. Mình thường xuyên trải qua những ngày như thế vì mình là một bà mẹ với 3 đứa con, một người kinh doanh chuyên môn cần xây dựng thương hiệu, một CEO-tự-tay-làm-hết của công ty mới mở. Những khoảng trống thời gian nhỏ đến nỗi 10 phút viết cũng không có. Vậy thì mình nói. Đơn giản lắm: Bật phần mềm lên và nói.

Văn nói và văn viết có nhiều khác biệt. Không sao cả. Hãy nhớ rằng đây là bản nháp đầu tiên, nó cần phải trải qua nhiều chỉnh sửa mới có thể trở thành bản thảo. Quan trọng là dù trong hoàn cảnh nào, bạn vẫn viết ra được và hoàn thành nhiệm vụ ngày hôm nay.

 

Một bản thảo tiến lên được không phải nhờ những ngày viết quá xuất sắc. Mà nhờ người viết cuối cùng cũng học được cách tiếp tục đi, ngay cả khi mọi thứ chưa thật sự hoàn hảo.

 

#habientapsach

#bantin